Tiếng Việt
English
中文
日本語
한국어
TP.Hồ Chí Minh đang đặt trọng tâm vào nâng cao năng lực sản xuất, tăng tỷ lệ nội địa hóa và kết nối doanh nghiệp trong nước với các tập đoàn đa quốc gia. Với ngành bán dẫn và điện tử, đây là những điều kiện quan trọng để doanh nghiệp từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Hội nghị thúc đẩy xuất nhập khẩu và chuỗi cung ứng TP.Hồ Chí Minh ngày 21/9/2026 không chỉ đặt vấn đề về tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu, mà còn mở rộng sang năng lực sản xuất, logistics, tiêu chuẩn kỹ thuật và khả năng tham gia chuỗi cung ứng khu vực, toàn cầu. Đây là những yếu tố có ý nghĩa trực tiếp đối với các ngành công nghệ cao như bán dẫn, điện tử và công nghiệp hỗ trợ.
Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Nguyễn Lộc Hà – Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.Hồ Chí Minh nhấn mạnh “yêu cầu thúc đẩy xuất nhập khẩu gắn với phát triển logistics và chuỗi cung ứng trong giai đoạn mới. Trong bối cảnh thương mại quốc tế có nhiều biến động, việc nâng cao năng lực sản xuất, mở rộng thị trường và tăng khả năng tham gia chuỗi cung ứng khu vực, toàn cầu được xem là những yếu tố quan trọng để củng cố năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế Thành phố.”
Định hướng này đặc biệt có ý nghĩa đối với những ngành công nghệ cao như bán dẫn và điện tử, nơi năng lực cạnh tranh không chỉ được quyết định bởi quy mô sản xuất mà còn phụ thuộc vào công nghệ, tiêu chuẩn, khả năng kiểm soát chất lượng và mức độ kết nối với mạng lưới nhà cung ứng toàn cầu.
Theo Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa trên địa bàn TP.Hồ Chí Minh giai đoạn 2026 – 2030, Thành phố định hướng cơ cấu lại công nghiệp chế biến, chế tạo theo hướng xanh, tuần hoàn và công nghệ cao; nâng tỷ lệ nội địa hóa; thu hút FDI vào bán dẫn, điện tử, năng lượng tái tạo; đồng thời hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp trong nước.
Từ thu hút đầu tư đến xây dựng năng lực nhà cung ứng
Với ngành bán dẫn, thu hút dự án công nghệ cao mới chỉ là bước đầu. Bài toán dài hạn nằm ở khả năng hình thành mạng lưới doanh nghiệp trong nước đủ năng lực trở thành nhà cung ứng cho các tập đoàn toàn cầu.
Kế hoạch của Thành phố đã đặt ra nhiệm vụ tăng cường kết nối doanh nghiệp nhỏ và vừa với doanh nghiệp FDI, tập đoàn đa quốc gia; phát triển cơ sở dữ liệu nhà cung ứng và hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu về chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật, năng lực giao hàng và quản trị chuỗi cung ứng.
Đây chính là khoảng trống mà hệ sinh thái bán dẫn cần từng bước lấp đầy. Một doanh nghiệp muốn tham gia chuỗi cung ứng không chỉ cần sản phẩm đạt tiêu chuẩn, mà còn phải chứng minh được khả năng duy trì chất lượng ổn định, kiểm soát quy trình, bảo đảm tiến độ và đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao từ khách hàng quốc tế.
FTA không chỉ là câu chuyện thuế quan
Một góc nhìn đáng chú ý được ông Ngô Chung Khanh – Phó Vụ trưởng, Vụ Phát triển Thị trường nước ngoài và Thương mại đa biên, Bộ Công Thương đặt ra tại hội nghị là việc tận dụng các FTA cần được nhìn rộng hơn ưu đãi thuế quan.
Theo ông Ngô Chung Khanh, “doanh nghiệp cần gắn việc tận dụng FTA với lựa chọn thị trường và sản phẩm, nâng cao năng lực quản trị chuỗi cung ứng, đa dạng hóa nguồn cung và khách hàng, đồng thời chủ động đáp ứng những yêu cầu mới của thị trường.”
Với doanh nghiệp bán dẫn và điện tử, cách tiếp cận này đặc biệt đáng chú ý. Thị trường xuất khẩu không chỉ đặt câu hỏi về mức thuế mà ngày càng quan tâm đến nguồn gốc, tính minh bạch của chuỗi cung ứng, tiêu chuẩn kỹ thuật và khả năng kiểm soát rủi ro.
Điều đó đồng nghĩa với việc năng lực tham gia chuỗi cung ứng quốc tế phải được xây dựng từ bên trong doanh nghiệp, từ công nghệ sản xuất đến quản trị dữ liệu và kiểm soát chất lượng.
Dữ liệu trở thành một phần của năng lực xuất khẩu
Nếu FTA mở ra thị trường thì dữ liệu ngày càng trở thành điều kiện để doanh nghiệp duy trì thị trường đó.
Ông Trần Phú Lữ – Phó Giám đốc ITPC chỉ ra rằng “yêu cầu về minh bạch chuỗi cung ứng, truy xuất nguồn gốc và dữ liệu phát thải đang trở thành những điều kiện ngày càng quan trọng đối với hàng hóa xuất khẩu. Doanh nghiệp phải có khả năng chứng minh nguồn gốc nguyên liệu, quá trình sản xuất, chất lượng cũng như các thông tin liên quan đến môi trường của sản phẩm.”
Đây là vấn đề đặc biệt đáng quan tâm đối với ngành bán dẫn, nơi chuỗi cung ứng có mức độ phân công và chuyên môn hóa cao. Khi dữ liệu sản xuất được chuẩn hóa, doanh nghiệp có thể kiểm soát tốt hơn chất lượng, truy xuất quá trình sản xuất và cung cấp thông tin cần thiết cho đối tác.
Ở góc độ rộng hơn, chuyển đổi số và tự động hóa vì vậy không chỉ nhằm tăng năng suất nhà máy. Dữ liệu được tạo ra từ quá trình sản xuất đang dần trở thành một bộ phận của “hồ sơ năng lực” doanh nghiệp khi bước vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tự động hóa để nâng chuẩn doanh nghiệp
Kế hoạch xuất nhập khẩu 2026 – 2030 của TP.Hồ Chí Minh cũng xác định việc hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới máy móc, thiết bị và công nghệ, qua đó nâng năng suất và chất lượng sản phẩm trong ngành công nghiệp hỗ trợ.
Đối với hệ sinh thái bán dẫn, đây là hướng phát triển có tính nền tảng. Khi yêu cầu về độ chính xác, tính ổn định và khả năng truy xuất ngày càng cao, tự động hóa, hệ thống quản trị sản xuất và dữ liệu thời gian thực sẽ ngày càng gắn chặt với năng lực đáp ứng của doanh nghiệp.
Theo mục tiêu giai đoạn 2026 – 2030, TP.Hồ Chí Minh hướng tới tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu bình quân 10 – 11%/năm, đưa tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo lên trên 90% tổng kim ngạch xuất khẩu và nhóm hàng có hàm lượng công nghệ trung bình, cao lên khoảng 70% vào năm 2030.
Những mục tiêu này tạo thêm dư địa cho bán dẫn, điện tử và công nghiệp hỗ trợ phát triển. Nhưng để biến cơ hội thành năng lực thực tế, điều quan trọng là hình thành được liên kết giữa doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp trong nước, viện – trường và các tổ chức hỗ trợ ngành.
Với HASEMI, đây cũng là hướng kết nối có ý nghĩa: thúc đẩy doanh nghiệp không chỉ hiện diện trong hệ sinh thái bán dẫn, mà từng bước nâng chuẩn công nghệ, quản trị và năng lực cung ứng để có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Nart Thái