Tiếng Việt
English
中文
日本語
한국어
Chuyển đổi sang sản xuất thông minh không chỉ là đầu tư máy móc hay phần mềm, mà còn là khả năng kết nối dữ liệu, tối ưu quy trình và nâng cao năng lực ra quyết định. Tại Diễn đàn AutoTech Cafe kỳ 6, những giải pháp từ tự động hóa đến AI công nghiệp cho thấy doanh nghiệp cần một lộ trình chuyển đổi phù hợp với thực tế vận hành, thay vì chạy theo công nghệ.
Ngày 17/10/2026, Diễn đàn AutoTech Café kỳ 6 với chủ đề “Chuyển đổi sang sản xuất thông minh: Cách tiếp cận và giải pháp” diễn ra tại Công ty TNHH CITARES, Khu Công nghệ cao TP.Hồ Chí Minh. Chương trình tập trung vào bức tranh chuyển đổi số của doanh nghiệp Việt Nam, giải pháp số hóa dựa trên nền tảng dữ liệu và ứng dụng AI trong sản xuất.
Một vấn đề được đặt ra là: vì sao nhiều doanh nghiệp đã đầu tư hệ thống tự động hóa, phần mềm quản trị nhưng hiệu quả vận hành vẫn chưa đạt kỳ vọng? Câu trả lời có thể nằm ở khoảng cách giữa dữ liệu tại hiện trường và hệ thống quản trị, cũng như năng lực tổ chức triển khai công nghệ trong thực tế.
Từ tự động hóa đến quản trị dựa trên dữ liệu
Trong nhà máy, các hệ thống PLC, SCADA, ERP hay MES đảm nhiệm những chức năng khác nhau, từ điều khiển thiết bị, giám sát dây chuyền đến quản lý kế hoạch và nguồn lực. Tuy nhiên, nếu dữ liệu giữa các hệ thống chưa được kết nối đồng bộ, doanh nghiệp vẫn khó có được bức tranh đầy đủ về tiến độ, năng suất, chất lượng và nguyên nhân gây gián đoạn sản xuất.
Tại diễn đàn, ông Võ Văn Trọng – Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kỹ thuật Tự động An Dương trình bày báo cáo “Bức tranh toàn cảnh chuyển đổi số của Việt Nam đến 2026 – Cơ hội và chiến lược chuyển đổi số 2026 – 2030”. Nội dung tập trung làm rõ lộ trình chuyển đổi từ tự động hóa đến nhà máy thông minh, trong đó các hệ thống điều khiển và giám sát sản xuất (SCADA), quản lý điều hành sản xuất (MES) và hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP) giữ vai trò kết nối hoạt động tại hiện trường với công tác quản trị.
Theo hướng tiếp cận được trình bày, doanh nghiệp cần lựa chọn lộ trình phù hợp với quy mô và năng lực triển khai. Với doanh nghiệp vừa và nhỏ, quá trình này có thể bắt đầu từ số hóa dữ liệu, tiếp đến số hóa quy trình, trước khi tiến tới chuyển đổi số toàn diện. Cách tiếp cận từng bước giúp doanh nghiệp xây dựng nền tảng dữ liệu và hệ thống quản trị cần thiết, đồng thời hạn chế đầu tư dàn trải khi nguồn lực còn hạn chế.
Trong khi đó, ông Lê Anh Khoa – Phụ trách kinh doanh giải pháp phần mềm và kiểm soát của Rockwell Automation giới thiệu chuyên đề về nền tảng dữ liệu và AI công nghiệp cho sản xuất thông minh. Nội dung tập trung vào các giải pháp FactoryTalk Optix và FactoryTalk DataMosaix, hỗ trợ giám sát vận hành, tích hợp dữ liệu từ hệ thống IT, OT và ứng dụng phân tích, AI/ML. Qua đó, doanh nghiệp có thể từng bước xây dựng nền tảng dữ liệu đồng bộ, nâng cao khả năng giám sát và hỗ trợ ra quyết định trong sản xuất.
Hai nội dung tiếp cận từ góc độ chuyển đổi số doanh nghiệp và giải pháp công nghệ cho thấy một yêu cầu xuyên suốt: công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được đặt trong bài toán vận hành cụ thể. Doanh nghiệp không chỉ cần thu thập dữ liệu mà còn phải chuẩn hóa, kết nối và chuyển dữ liệu thành thông tin hữu ích cho hoạt động điều hành.
Dữ liệu về thời gian dừng máy sẽ có giá trị hơn khi được liên kết với nguyên nhân sự cố, ca sản xuất, lệnh sản xuất và sản lượng bị ảnh hưởng. Trên cơ sở đó, nhà quản lý có thể xác định điểm nghẽn, điều chỉnh kế hoạch bảo trì hoặc phân bổ lại nguồn lực, thay vì chỉ phản ứng khi tiến độ đã bị gián đoạn.
Đây cũng là nền tảng để triển khai AI công nghiệp, các ứng dụng như bảo trì dự đoán, thị giác máy kiểm tra chất lượng hay phân tích hiệu suất chỉ có thể tạo ra kết quả đáng tin cậy khi dữ liệu đầu vào đủ chất lượng và phù hợp với quy trình thực tế.
CITARES và bài toán triển khai chuyển đổi số từ thực tiễn nhà máy
Bên cạnh các giải pháp công nghệ, năng lực triển khai là yếu tố quyết định việc chuyển đổi số có đi vào hoạt động thường nhật hay không. Đây cũng là hướng tiếp cận được CITARES đặt ra thông qua mô hình CITARES DTO – Văn phòng Chuyển đổi số thuê ngoài dành cho doanh nghiệp sản xuất.
Quá trình chuyển đổi không bắt đầu bằng việc triển khai đồng loạt nhiều phần mềm, mà từ đánh giá hiện trạng, xác định điểm nghẽn và lựa chọn những hạng mục ưu tiên. Doanh nghiệp có thể bắt đầu với một bài toán cụ thể như theo dõi tiến độ sản xuất, giảm thời gian dừng máy hoặc cải thiện khả năng truy xuất, sau đó đánh giá hiệu quả trước khi mở rộng.
Với doanh nghiệp vừa và nhỏ, đây là vấn đề đặc biệt quan trọng bởi nguồn lực tài chính, nhân sự kỹ thuật và thời gian triển khai đều có giới hạn. Một dự án thành công không chỉ được đánh giá bằng việc phần mềm đã nghiệm thu, mà còn bằng khả năng sử dụng dữ liệu trong công việc hằng ngày và duy trì, cải tiến hệ thống sau khi bàn giao.
Từ góc nhìn của hệ sinh thái công nghệ, câu chuyện chuyển đổi số nhà máy cũng mở ra cơ hội kết nối giữa doanh nghiệp sản xuất với các đơn vị cung cấp giải pháp bán dẫn, AI và IoT. Nhu cầu thực tế từ dây chuyền có thể trở thành cơ sở để phát triển các giải pháp cảm biến, điều khiển, kết nối dữ liệu và phân tích chuyên biệt, thay vì chỉ cung cấp thiết bị đơn lẻ.
Đối với HASEMI, đây là hướng kết nối đáng chú ý nhằm thúc đẩy hợp tác giữa các doanh nghiệp công nghệ và đơn vị sản xuất, đưa công nghệ đến gần hơn với nhu cầu ứng dụng.Nhà máy thông minh không được xác định bởi số lượng thiết bị kết nối hay phần mềm được đầu tư, mà bởi khả năng giảm lãng phí, nâng cao chất lượng và ra quyết định nhanh chóng trên cơ sở dữ liệu đáng tin cậy. Khi công nghệ gắn với đúng bài toán và được triển khai theo lộ trình phù hợp, chuyển đổi số mới có thể trở thành động lực nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp sản xuất Việt Nam.