Tiếng Việt
English
中文
日本語
한국어
Các cơ chế tài trợ đổi mới công nghệ ứng dụng AI cùng chương trình đồng tài trợ Việt Nam – Nhật Bản giữa NATIF và NEDO đang mở thêm kênh tiếp cận nguồn lực cho doanh nghiệp Việt Nam. Từ thử nghiệm công nghệ, chuyển giao giải pháp đến thương mại hóa, cách tiếp cận mới đặt doanh nghiệp vào vị trí trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Ngày 30/9/2026, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQG TP.HCM, Hội thảo giới thiệu và kêu gọi đề xuất nhiệm vụ đổi mới công nghệ ứng dụng AI năm 2026 đã quy tụ đại diện cơ quan quản lý, trường đại học, viện nghiên cứu, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp.
Chương trình không chỉ giới thiệu cơ chế tài trợ của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF), mà còn đưa đến doanh nghiệp thông tin về chương trình đồng tài trợ đổi mới công nghệ Việt Nam – Nhật Bản giữa NATIF và NEDO. Đây là những cơ chế đáng chú ý trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước yêu cầu nâng cao năng lực công nghệ, tối ưu sản xuất và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.
Doanh nghiệp trở thành trung tâm của đổi mới công nghệ
Một thông điệp xuyên suốt tại hội thảo là đổi mới sáng tạo chỉ tạo ra giá trị khi được chuyển hóa thành sản phẩm, quy trình và năng lực sản xuất thực tế.
Phát biểu khai mạc, ông Hoàng Minh – Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh “khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cần đi vào doanh nghiệp, sản xuất, kinh doanh và giải quyết những bài toán cụ thể của thị trường. Theo đó, Nhà nước tạo cơ chế, chia sẻ rủi ro ở những khâu cần thiết, trong khi doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm của quá trình ứng dụng, đổi mới công nghệ và đưa sản phẩm ra thị trường.”
Với AI, cách tiếp cận này càng có ý nghĩa. Thay vì chỉ đầu tư vào một công nghệ mới, doanh nghiệp cần xác định rõ công nghệ có thể giải quyết điểm nghẽn nào: tối ưu dây chuyền sản xuất, giảm chi phí, nâng chất lượng, phân tích dữ liệu hay phát triển sản phẩm và mô hình kinh doanh mới.
Trong năm 2026, NATIF dự kiến lựa chọn 15 nhiệm vụ đổi mới công nghệ ứng dụng AI. Mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước tối đa 3 tỷ đồng cho một nhiệm vụ và không quá 50% tổng kinh phí; doanh nghiệp đối ứng tối thiểu 50% bằng tiền, thời gian thực hiện không quá 12 tháng.
Đáng chú ý, định hướng hỗ trợ không dừng ở tài trợ nhiệm vụ. NATIF đồng thời triển khai hỗ trợ lãi suất đối với các dự án, phương án đầu tư có nội dung ứng dụng, chuyển giao, đổi mới công nghệ và đổi mới sáng tạo. Hai cơ chế này có thể bổ trợ cho nhau, từ giai đoạn hoàn thiện, thử nghiệm, tích hợp công nghệ đến đầu tư và đưa công nghệ vào sản xuất.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp công nghệ, điều này đặt ra một yêu cầu quan trọng: dự án muốn tiếp cận nguồn lực hỗ trợ phải bắt đầu từ một nhu cầu công nghệ thực tế và có khả năng chứng minh hiệu quả sau triển khai.
NATIF – NEDO mở thêm kênh kết nối công nghệ Việt Nam – Nhật Bản
Nếu cơ chế tài trợ AI tạo thêm nguồn lực cho doanh nghiệp trong nước, chương trình NATIF – NEDO mở ra một hướng tiếp cận khác: kết nối doanh nghiệp Việt Nam với công nghệ, đối tác và nguồn lực từ Nhật Bản.
Theo tài liệu giới thiệu của MRIV International, chương trình được xây dựng theo mô hình đồng tài trợ các dự án đổi mới công nghệ song phương, hướng tới giải quyết những thách thức kỹ thuật mang lại lợi ích kinh tế – xã hội cho cả Việt Nam và Nhật Bản.
Một điểm đáng chú ý là chương trình yêu cầu sự tham gia của doanh nghiệp hai nước. Dự án cần có ít nhất một doanh nghiệp Việt Nam và một doanh nghiệp Nhật Bản, hoặc doanh nghiệp Nhật Bản đang hoặc có kế hoạch hoạt động tại Việt Nam. Đồng thời, dự án phải thể hiện sự đóng góp thực chất của các bên và có khả năng tạo ra giá trị chung.
Các lĩnh vực ưu tiên cũng tương đối rộng, bao gồm hydrogen và ammonia, năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn, bán dẫn và hạ tầng thông tin, AI và robot, công nghệ sinh học, vật liệu tiên tiến, ô tô và pin, hàng không vũ trụ, công nghệ tiết kiệm năng lượng.
Đặc biệt, chương trình không chỉ hướng đến việc đưa công nghệ vào Việt Nam mà yêu cầu có trình diễn công nghệ thực tế tại Việt Nam. Công nghệ Nhật Bản được lựa chọn cần góp phần giảm tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch, thúc đẩy khử carbon và có khả năng ứng dụng thực tế.
Đây là điểm có thể tạo ra dư địa hợp tác đáng chú ý đối với doanh nghiệp Việt Nam. Thông qua việc cùng doanh nghiệp Nhật Bản triển khai dự án, doanh nghiệp trong nước có cơ hội tiếp cận công nghệ, kinh nghiệm triển khai và mạng lưới đối tác quốc tế, đồng thời kiểm chứng công nghệ trong điều kiện thị trường Việt Nam.
Với những lĩnh vực như bán dẫn, AI, tự động hóa, hydrogen, năng lượng và công nghệ môi trường, đây cũng là những không gian hợp tác phù hợp với xu hướng phát triển các ngành công nghệ chiến lược tại Việt Nam.
Cũng trong khuôn khổ chương trình, các đại biểu đã chứng kiến lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) về hợp tác chiến lược và chuyển giao công nghệ giữa các đối tác Việt Nam và Hungary. Việc ký kết mở thêm một hướng kết nối quốc tế cho hoạt động đổi mới sáng tạo, tập trung vào hợp tác công nghệ và chuyển giao các giải pháp phù hợp với nhu cầu thực tiễn. Đây cũng là một minh chứng cho định hướng đưa hợp tác quốc tế đi vào những nội dung cụ thể, từ công nghệ, chuyên gia, doanh nghiệp đến đầu tư và thị trường.
Từ nguồn vốn đến khả năng thương mại hóa
Trong chương trình NATIF – NEDO, dự án phải có tính ứng dụng thực tiễn cao, lộ trình thương mại hóa rõ ràng và hướng tới mở rộng thị trường tại Việt Nam, Nhật Bản và quốc tế. Thời gian thực hiện tối đa 2 năm; đồng thời, các bên phải có thỏa thuận sở hữu trí tuệ sơ bộ ngay khi nộp hồ sơ.
Về tài chính, phía NATIF hỗ trợ tối đa 50% chi phí hợp lệ cho phần nhiệm vụ do doanh nghiệp Việt Nam thực hiện. Phía NEDO hỗ trợ 50% đối với doanh nghiệp lớn của Nhật Bản và có thể lên tới 66,6% đối với SME và start-up Nhật Bản.
Quy trình hợp tác được triển khai qua hai giai đoạn. Trước hết, NEDO lựa chọn doanh nghiệp và công nghệ Nhật Bản thuộc các nhóm ưu tiên. Sau đó, NATIF hỗ trợ kết nối với doanh nghiệp Việt Nam và các bên đủ điều kiện sẽ cùng triển khai dự án trình diễn tại Việt Nam.
Như vậy, bài toán đặt ra cho doanh nghiệp Việt Nam không đơn thuần là “có được hỗ trợ hay không”, mà là làm thế nào xây dựng được một dự án có nhu cầu rõ ràng, công nghệ phù hợp, đối tác đủ năng lực, phương án sở hữu trí tuệ và thị trường đầu ra.
Đối với hệ sinh thái công nghệ Việt Nam, việc kết nối doanh nghiệp – viện trường – chuyên gia – tổ chức trung gian – đối tác quốc tế vì vậy sẽ ngày càng quan trọng. Khoảng cách từ nghiên cứu đến thị trường chỉ có thể được rút ngắn khi doanh nghiệp tham gia ngay từ quá trình xác định bài toán và phát triển công nghệ, đồng thời có các tổ chức hỗ trợ về thử nghiệm, sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn, vốn và thị trường.
Tại TP.Hồ Chí Minh và khu vực phía Nam, nơi tập trung hệ thống doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và đội ngũ chuyên gia lớn, những cơ chế này có thể trở thành thêm một kênh kết nối nguồn lực cho các dự án công nghệ có khả năng triển khai thực tế.
Đối với HASEMI và cộng đồng doanh nghiệp công nghệ, câu chuyện quan trọng không chỉ là tiếp cận nguồn vốn, mà còn là kết nối đúng đối tác, lựa chọn đúng công nghệ và xây dựng được những dự án có khả năng đi từ thử nghiệm đến thương mại hóa. Đây chính là nền tảng để các liên kết công nghệ trong nước và quốc tế tạo ra giá trị thực chất cho doanh nghiệp Việt Nam.